โครงการช่วยเหลือเด็กและครอบครัวที่ยากลำบาก

โครงการช่วยเหลือเด็กและครอบครัวที่ยากลำบาก

ในความเป็นเด็กอีสาน สมัยก่อนเด็กๆ ไปวิ่งเล่นตามท้องไร่ท้องนา หาปูหาปลาและสนุกสนานกันตามวิถีท้องทุ่ง ซึ่งทั้งหมดนี้เป็นเรื่องที่ดีที่เด็กๆ ได้เรียนรู้ขนบธรรมเนียมของชีวิตและธรรมชาติ อย่างไรก็ตาม อีสานก็ยังคงเป็นอีสานที่วิถีชีวิตต้องเปลี่ยนและปรับไปตามสภาพสิ่งแวดล้อมและความเป็นอยู่ทางสังคม ผลกระทบทางสังคมที่เกิดขึ้นต่อเด็กอีสานในหลายสิบปีที่ผ่านมานั้น ดูเหมือนจะไม่มีอะไรดีขึ้นเลย หากพิจารณาถึง “ความเจริญในชีวิต” เด็กอีสานหลายคนเมื่อเติบโตมาในสังคมสมัยใหม่ก้าวไกลด้วยเทคโนโลยี ไม่สนใจในวิถีชีวิตแบบดั้งเดิมของคนรุ่นพ่อรุ่นแม่ เมื่อโตมาแบบกระท่อนกระแท่น ทั้งการศึกษาและทักษะชีวิต จึงทำให้ทางเลือกในการดำเนินชีวิตที่ดีนั้นมีน้อยเต็มที หลายคนในจำนวนนี้เสียผู้เสียคนนับตั้งแต่อายุยังน้อย ครั้นจะไปเริ่มต้นชีวิตใหม่ ก็ดูจะยากหนักหนาสาหัสเอาการ เพราะชีวิตไม่ได้ถูกสอนหรือเรียนรู้ความมุ่งมั่นขยันอดทนมาก่อน จับพลัดจับผลูพอมีลูกของตนเอง ก็เลี้ยงไม่เป็น ต้องเอากลับมาให้ปู่ย่าตายายเลี้ยง บางส่วนของพ่อแม่กลุ่มนี้ เมื่อที่สุดทางตันของชีวิตแล้ว ก็หวนกลับมาบ้านนอกที่อีสานและรอวันที่จะต้องเลี้ยงหลานที่เกิดจากลูกของตนเองที่ฝากปู่ย่าตายายไว้…

ความหมายของคำว่า “เด็กที่ยากลำบาก” มูลนิธิฯ หมายความรวมถึงเด็กทุกคนที่ดำรงชีวิตอยู่อย่างมีความเสี่ยงและอันตรายต่อสุขภาพร่างกายและโอกาสทางการศึกษา ส่วนคำว่าครอบครัวนั้น มูลนิธิฯ จำเป็นต้องรวมเอาไว้ด้วย เพราะหากไม่ช่วยเหลือครอบครัวให้เข้าใจและมีความตระหนักในหน้าที่ต่อลูกหลานของตนเองแล้ว เด็กก็อาจยังคงมีความเสี่ยงในชีวิตอีกต่อไป

ต้องถามกลับไปอย่างนี้ว่า แล้วเด็กที่เป็นลูกของคนรวยไม่มีปัญหาหรืออย่างไร คำตอบก็คือ ก็มีปัญหาเช่นเดียวกัน หลายปัญหาที่เราประสบพบเจอนั้นก็เป็นปัญหาประเภทเดียวกัน ยกตัวอย่างเช่น ปัญหาความพิการในเด็กตั้งแต่แรกเกิด ปัญหาโภชนาการ ปัญหาเด็กดื้อ ปัญหาเด็กติดเกมติดโทรศัพท์ เป็นต้น ดังนั้น จึงอนุมานคำตอบได้ว่า ความจนไม่ใช่มูลเหตุที่ทำให้เกิดปัญหาในเด็ก แล้วอะไรคือมูลเหตุที่แท้จริง?

ไม่ว่าจะเป็นลูกคนรวยหรือคนจน เด็กทุกคนต้องการ “แม่ที่แท้จริง” ในการเลี้ยงดูและดูแลเอาใจใส่ โดยเฉพาะในห้วงปฐมวัย (0-6 ปี) เพราะเป็นเวลาทองของการสร้างสายสัมพันธ์และปลูกฝังฐานอันมั่นคงเพื่อพัฒนาการที่ดีของสมองตามหลักการ EF-Executive Function คำว่าแม่ที่แท้จริง หมายถึง ทั้งแม่ผู้ให้กำเนิดและคนอื่น เช่นปู่ย่าตายายที่เป็นผู้เลี้ยงดูและดูแลเด็กในชีวิตประจำวัน เมื่อพิจารณาเช่นนี้แล้ว เราพอจะเห็นภาพได้คร่าวๆ แล้ว่าปัญหาที่เกิดกับเด็กนั้น จะมีมูลเหตุมาจากอะไรได้บ้าง

สิ่งสำคัญที่สุดที่มูลนิธิฯ พินิจพิจารณาคือ โอกาสในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของเด็กคนนั้น ตามระดับของความยากลำบากที่เป็นอยู่ ให้ได้รับการแก้ไขเยียวยาไปสู่สภาพที่ดีขึ้นกว่าเดิมตามมาตรฐานชีวิตขั้นพื้นฐานของเด็กไทยที่ควรจะเป็น เช่น หากเด็กเจ็บป่วยไม่สบายด้วยโรคร้าย ทำอย่างไรพ่อแม่หรือผู้ปกครองที่ดูแลจะช่วยเหลือให้ลูกหลานในปกครองของตนเองได้รับการรักษาเยียวยาที่ดี เมื่อหากหายเจ็บป่วยแล้วเพื่อให้เด็กมีโอกาสชีวิตด้านการศึกษาและการเรียนรู้อื่นๆ ตามสมควรของห้วงวัยตนเอง

กรณีที่เด็กของครอบครัวที่ยากลำบากและมีความสี่ยงต่อการถูกระทำรุนแรงในรูปแบบต่างๆ รวมทั้งมีพฤติกรรมเสี่ยงต่อการกระทำผิด เนื่องจากถูกละเลยและไม่ได้รับการอบรมบ่มนิสัยที่ดีจากผู้ปกครองที่ดูแล มูลนิธิฯ ในฐานะองค์กรที่ทำงานด้านเด็กและผู้ที่ทำหน้าที่นักจิตวิทยาหรือนักสังคมสงเคราะห์ ตาม พ.ร.บ.คุ้มครองเด็ก เมื่อทราบเรื่อง จะประสานงานร่วมกันกับหน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่ ได้แก่ อบต. หรือเทศบาล รวมทั้งครูผู้สอน ผู้ใหญ่บ้านและผู้นำชุมชนในลักษณะของสหวิชาชีพในการไปเยี่ยมบ้านเด็กเพื่อตรวจสอบหาข้อเท็จจริงและปรึกษาหารือร่วมกันในการแก้ไขและช่วยเหลือเด็กที่กำลังประสบปัญหานั้นๆ อยู่